Mybrary.ru

Алесь Рылько - Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке)

Тут можно читать бесплатно Алесь Рылько - Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке). Жанр: Русская классическая проза издательство неизвестно, год 2004. Так же Вы можете читать полную версию (весь текст) онлайн без регистрации и SMS на сайте mybrary.ru (mybrary) или прочесть краткое содержание, предисловие (аннотацию), описание и ознакомиться с отзывами (комментариями) о произведении.
Название:
Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке)
Издательство:
неизвестно
ISBN:
нет данных
Год:
неизвестен
Дата добавления:
26 декабрь 2018
Количество просмотров:
70
Читать онлайн
Алесь Рылько - Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке)

Алесь Рылько - Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке) краткое содержание

Алесь Рылько - Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке) - описание и краткое содержание, автор Алесь Рылько, читайте бесплатно онлайн на сайте электронной библиотеки Mybrary.Ru

Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке) читать онлайн бесплатно

Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке) - читать книгу онлайн бесплатно, автор Алесь Рылько
Назад 1 2 Вперед

Рылько Алесь

Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке)

Алесь Рылько

Стуканок у аблавушцы

Хто-хто, а Пiлiп Стуканок умее жыць. Той-сёй дык i пазайздросцiць яму можа. Шанцуе Пiлiпу ў жыццi таму, што ў яго пад шапкай-аблавушкай розуму многа. Столькi многа, што сабе хапае i нават iншы раз свайму хаўруснiку можа пазычыць на разжытак. Па сакрэту, вядома, - каб лiшняе вока не бачыла. Людзi ж ведаеце якiя? Убачаць тваё старанне i - балам-балам! - разнясуць па ўсiм свеце. Лепш рабi ўсё цiхенька, крадком. Не кiдайся людзям у вочы, бо ты ж не якая-небудзь дзеўка-круцёлка, якая робiць усё напаказ, каб хутчэй прываражыць "самага выгаднага" жанiха.

Стуканок i з выгляду непрыкметны. Невялiкага росту, з твару дробненькi, абтырканы рудой шчацiнай. Заўсёды носiць шапку-аблавушку, якая мае толькi адну латку. Не, ён не бедны. Гаспадарка ў яго спраўная, i грошы ёсць "на чорны дзень". Жонка Малання прагаварылася суседзям, што добры жмут новенькiх сторублёвак схаваў некуды. А латка на аблавушцы Пiлiпа з'явiлася пасля таго, як з горада прыязджалi паляўнiчыя. Нiчога не напаляваўшы, яны ўвечары выпiлi, закусiлi, а потым папрасiлi Стуканка падкiнуць угору шапку. Той не вельмi вагаўся, бо, як праваднiк, разам закусваў з паляўнiчымi, i ў чарку, вядома, заглядваў разам з iмi. Таму ў яго на тую хвiлiну i рызыкi было занадта шпурнуў угору шапку. Стральцы як смальнулi з пяцi ствалоў!.. Цi паверыце, пацэлiлi! У шапцы такая дзюрка атрымалася, што праз яе добры сабака праскочыў бы. Засталiся толькi адны вушы аблавушкi. Паляўнiчыя далi Стуканку за страту дваццаць рублёў i паехалi дамоў. А ён падабраў ашмоцце, дома залатаў i носiць. Шкадаваў трохi, казаў:

- Мала ўзяў. Стралялi ж упяцярых, - трэба было з кожнага па дзесятцы спагнаць.

Стуканок у калгасе не працуе. Ён - вартаўнiк сельпо, i яшчэ каня там даглядае. Яго жонка Малання, якая славiцца сваiм языком-брытвай, так сказаць, напалавiну калгаснiца: мiнiмум працадзён вырабiць, а астатнi час куёўшыцца ў сваёй немаленькай гаспадарцы. Вольнага часу ў яе зусiм няма: языком безупынна менцiць, дома нахапок усё робiць, а яшчэ прыбiральшчыцай у сельпо... Таму Стуканок не без падставы iншы раз i кажа: "Мая сям'я служачых! Жонка ў мяне iнцiлiгентка. На свiнаферму, зарэж яе, працаваць не пойдзе! Не iдуць жа даяркамi, свiнаркамi настаўнiцы, урачы цi там наша бухгалтарша з сельпо? А каб я сваёй Маланнi купiў капялюш са стужкамi, дык яна была б як пава сярод курэй!"

Такiя праўдзiвыя словы Пiлiп Стуканок кажа толькi тады, як здарыцца яму дзе-небудзь пачаставацца чужой гарэлкай. Тады ў яго рызыкi значна больш, i ён "рэжа людзям праўду ў вочы".

Ачухаўшыся, дакарае сябе: "I трэба ж было мне спавядацца! Сядзi, як мыш пад венiкам, - лепш будзе. Сядзi цiха - не будзеш ведаць лiха".

А калгас Пiлiпу i яго Маланнi вельмi патрэбен. Калодзеж артэзiянскi прасвiдравалi, дык i Стуканок там ваду бярэ. Нядаўна электрыку ў хату праводзiлi, потым радыё. "Сельпоўскiх iнцiлiгентаў" таксама не прамiнулi. Калгасны манцёр сказаў:

- Хоць бы гэты Заморыш зусiм не здзiчэў... - i падключыў яму i радыё, i святло.

Стуканок за клiчку "Заморыш" зусiм не крыўдзiўся, маўляў завi мяне хоць гаршком, толькi ў печ не стаўляй...

Асаблiва Стуканку патрэбен калгас вось чаму: карову ж сваю на печы не прывяжаш, ды i на зiму накасiць ёй сена трэба. А калгас вялiкi, пашы ў яго многа, лугоў таксама хапае. Так што i Стуканок уварве сабе там патрэбны клок, напамiнаючы на гэты раз аб тым, што жонка ў яго - калгаснiца...

Хоць Стуканок i скардзiцца на нейкую хворасць, але гэта ад благога вока, каб не сурочылi, а, больш таго, каб не пазайздросцiлi... Здароўя ў яго, гэтак як i розуму, на дваiх хопiць. Неяк зiмой учадзела Малання ў лазнi, дык ён яе на саначках за цэлы кiламетр дамоў прывёз. Прытым, заўважце, жанчына - сама сабой: на саначках можа змясцiцца толькi наслаўшы дошак.

Малання ўпадабала такую "хуткую дапамогу" i з таго разу часта ездзiць з лазнi на сваiм мужу. Нiзкарослы Пiлiп спрабаваў бунтаваць супраць такога глуму, але ў жонкi дужа рука балючая, - не iнакш удавой будзе (ёсць такая прыкмета)... Хаця, з другога боку, паколькi Малання "iнцiлiгентка", то i пашана адпаведная ёй патрэбна. Каб яна ў горадзе жыла, дык там - аўтобусы, траала такую "хутк а аўтобусы, траала такую "хуткую дапамогу" i з таго разу часта ездзiць з лазнi на сваiм мужу. Нiзкарослы Пiлiп спрабаваў бунтаваць супраць такога глуму, але ў жонкi дужа рука балючая, - не iнакш удавой будзе (ёсць такая прыкмета)... Хаця, з другога боку, паколькi Малання "iнгцiлiгентка", то i пашана адпаведная ёй патрэбна. Каб яна ў горадзе жыла, дык там - аўтобусы, трамваi, а ў вёсцы - хочаш не хочаш, а даводзiцца ездзiць на ўласным мужу. А яшчэ, падумаць, за аўтобус, трамвай у горадзе плацiць трэба, а тут дармовая язда, нiякiх выдаткаў у гаспадарцы.

Сёлета ў мясцовым калгасе новы старшыня. Прыгледзеўся да яго Стуканок адзiн раз, другi i - сэрца закалацiлася, нiбы авечы хвосцiк. Спалохаўся! Бо старшыня дужа сур'ёзны чалавек. Невядома, калi спiць, i на вяселлi, хрэсьбiны нiкуды не ходзiць. А былi ж старшынi, што нават на хаўтурах "Шумеў камыш" спявалi. Тых было латвей заблытаць. А да гэтага не прыступiцца. Усё парадкi ў калгасе наводзiць. I ўдаецца яму. Навошта ўжо Малання з норавам, але здолеў-такi ўлагоднiць яе, кожны дзень пачала хадзiць на працу ў калгас. Аж, бедная, схуднела. (Тое, што жонка страцiла ў вазе, Стуканок не шкадаваў, наадварот, радаваўся: "Калi i давядзецца ў наступную зiму вазiць з лазнi, дык не надарвуся", - думаў ён).

Новы старшыня быў узяўся аберуч i за самога Пiлiпа, сказаў яму не туляцца ад калгаснай працы. Апошнi расплакаўся, заенчыў, паабяцаў, падлячыўшыся, горы варочаць, не тое што. А пра сябе думаў: "Ператрэцца, перамелецца i ўсё забудзецца. Яшчэ не нарадзiўся той, хто б мяне абдурыў".

I Стуканок трымаўся свайго жыццёвага правiла: наперад кiнеш - ззаду возьмеш.

Гэта ў тым сэнсе, што не скупiся перад "патрэбным чалавекам". Узяўшы прыцэл на будучыню, падмаслi яго адзiн раз, другi, а прыйдзе час - i ён табе аддзячыць. Стуканок жа мае чым "падмаслiць". Ён - рыбак. Як толькi крыгаход мiне - з восцямi сiгае каля затокаў, а лета прыйдзе - на чаўне ў рэчцы боўтаецца. Ды такiх шчупакоў цягае! А лiны! Гладкiя, нiбы парасяты!

Налавiўшы рыбы, Стуканок заўсёды вяртаецца дамоў праз суседнюю вёску, дзе жыве старшыня. На выгане яго заўсёды чакае белагаловы хлапчук, "сынок старшынi"...

Аднойчы ранняй вясной, угледзеўшы малога, Стуканок шапнуў яму:

- Вазьмi, Сярожа, шчупачка i бяжы наўпрасткi па агародах дамоў. Каб нiхто не бачыў рыбiну...

Белагаловы хлапчук хацеў было запратэставаць, што ён нiякi не Сярожа, а Паўлiхiн Мiцька. Але шчупак быў дужа ладны, i малы ад захаплення не мог слова прамовiць. Схапiў рыбiну i пацягнуў яе дамоў.

Дома Мiцька расказаў мацi, адкуль у яго такая здабыча. Тая дала яму добрага трапкача, прагнала з хаты, сказаўшы:

- Няруш чужое! Аднясi старшынi! Гэта для яго Стуканок стараецца.

Мiцька пацягнуў рыбiну да старшынi.

Старшыня якраз быў дома. Даведаўшыся, у чым справа, ён рагатаў так, што аж за стол хапаўся. Нарэшце сказаў:

- А ты, Мiцька, i будзь Сярожам. Разумееш? Пакуль мой Сярожа ў бабулi ў гасцях, дык у цябе свежай рыбы кожны дзень будзе.

Хоць такая прапанова i была спакуслiвай, але Мiцька адмоўна закруцiў галавой... "З гэтым жартаваць нельга, - думаў ён. - Дома ля печы заўсёды трапкач вiсiць..."

Тады старшыня ўзяў малога за руку i павёў яго дамоў. Удачлiвы рыбалоў зноў нёс рыбiну. Старшыня сказаў Паўлiсе:

- Бярыце рыбу Стуканка. Я ж ведаю, ён некалi ваша нарыхтаванае ў лесе бярвенне пакраў. Дык няхай незнарок хоць трохi з вамi разлiчыцца...

Удава Паўлiха надта адмаўлялася, а як пачула пра бярвенне, згадзiлася:

- Няхай так i будзе! Хоць трохi гэтаму Заморышу насалю.

I з таго часу Сярожа-Мiцька спраўна насiў дамоў рыбу. Аб гэтым ведала амаль уся вёска. Не ведаў толькi Стуканок, каго ён частуе свежанькiмi шчупачкамi, лiнамi, язямi, плоткамi... Ой, каб ведаў! Ад злосцi, напэўна, дастаў бы ўкусiць сябе за локаць.

Стуканок думаў: "Не падмажаш - не паедзеш", i ледзь не кожны дзень падносiў "Сярожу" гасцiнца. О, у яго пад шапкай-аблавушкай розуму хоць адбаўляй! Ён яшчэ прытрымлiваецца i такой мудрасцi, што "ласкавае цялятка дзвюх матак ссе..." Дык чаму ж яму, Пiлiпу, ды не быць ласкавым? Выгода вялiкая з гэтага!

Блiзiўся час касьбы, i Стуканок вырашыў асабiста сам наведацца з рыбкай у хату старшынi. На памяць ведаў, што да гэтага "ўмаслiў" "патрэбнаму чалавеку" васемнаццаць шчупакоў, дзесяць лiноў i яшчэ там рознай дробязi накшталт язёў на смачную юшку.

На гэты раз Стуканок нёс цэлую торбу адборнай рыбкi... "Э, маё не прападзе, - думаў хiтры дзядзька. - Старшыня пацiхеньку дасць з гектарчык лугу... Так што i сваёй кароўцы накашу, i яшчэ возiкi са два прадам сенца".

Для большай пачцiвасцi Стуканок пакiнуў сваю аблавушку на ганку, а торбу з рыбай папёр у хату.

Старшыня быў дома. Госць ветлiва прывiтаў яго, дробненька засмяяўся:

- Дзень добры ў хату! Хе-хе, iду сабе i думаю сабе, хе-хе, зайду да старшынькi. Гэта ж рыбкi злавiў, дык думаю сабе: чаму не паклапацiцца аб старшынi? Ён жа аб нас заўсёды клапоцiцца...

Назад 1 2 Вперед

Алесь Рылько читать все книги автора по порядку

Алесь Рылько - все книги автора в одном месте читать по порядку полные версии на сайте онлайн библиотеки Mybrary.Ru.


Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке) отзывы

Отзывы читателей о книге Стуканок у аблавушцы (на белорусском языке), автор: Алесь Рылько. Читайте комментарии и мнения людей о произведении.

Прокомментировать
Подтвердите что вы не робот:*
Подтвердите что вы не робот:*
Все материалы на сайте размещаются его пользователями.
Администратор сайта не несёт ответственности за действия пользователей сайта..
Вы можете направить вашу жалобу на почту my.brary@yandex.ru или заполнить форму обратной связи.
×
×